Kierunki świata klasa 3 — jak je wyznaczyć, test online

Północ, południe, wschód i zachód — w trzeciej klasie trzeba je umieć pokazać w terenie, a nie tylko wyrecytować. Wystarczą Słońce, własny cień i kompas. W czwartej klasie na przyrodzie dojdą do tego plan i mapa.

Okładka: Przyroda klasa 3 — kartkówki i sprawdzian (cały dział)
Cały dział w jednym pakiecie

Przyroda klasa 3 — kartkówki i sprawdzian (cały dział)

Dwie kartkówki i sprawdzian z przyrody dla klasy 3 w jednym pakiecie: pory roku i pogoda, rośliny i zwierzęta, powtórzenie.

osobno 9,70 zł7,90 zł−19% Oszczędzasz 1,80 zł Kup pakiet w sklepie Dodaj do koszyka Pliki PDF od razu po zapłacie (pakiet w ZIP) · BLIK · bez konta · faktura dla szkoły
Przy okazji · matematyka na cały rokCały rok: klasa 3 — wszystkie kartkówki i sprawdziany z matematykiosobno 134,40 zł49,90 zł−63%Zobacz w sklepieDodaj do koszyka
Dla rodzica

Co sprawdza ten sprawdzian

Co ocenia nauczyciel

  • cztery główne kierunki świata i ich kolejność na róży wiatrów
  • Słońce: rano po stronie wschodniej, w południe na południu, wieczorem po stronie zachodniej
  • cień w południe pada na północ
  • kompas: namagnesowana igła wskazuje północ
  • prawa i lewa ręka: twarzą na północ — po prawej wschód, po lewej zachód
  • kierunki przeciwne: północ — południe, wschód — zachód

Najczęstszy błąd

„Słońce zawsze jest na południu” — rano jest po stronie wschodniej, wieczorem po zachodniej; na południu jest tylko około południa.

Jak sprawdzić w 2 minuty

Rozwiążcie razem 5 pytań rozgrzewki niżej. 4 dobre odpowiedzi — dział jest opanowany.

Do rozgrzewki →

Co jest na sprawdzianie z kierunków świata

Najczęściej pojawiają się trzy rodzaje zadań. Pierwsze: uzupełnij różę wiatrów albo wpisz kierunek przeciwny. Drugie: gdzie jest Słońce rano, w południe i wieczorem, i w którą stronę pada cień. Trzecie: „stoisz twarzą na…” — co masz po prawej, po lewej i za plecami.

Na kartkówce zwykle wystarczy krótka odpowiedź. Na sprawdzianie bywa zadanie otwarte: opisz w dwóch–trzech zdaniach, jak wyznaczysz północ bez kompasu.

Róża wiatrów i litery na mapie

Kierunki zapamiętujemy w kolejności zgodnej z ruchem wskazówek zegara: północ, wschód, południe, zachód. Na mapach i kompasach często są litery: N — północ, E — wschód, S — południe, W — zachód.

Uwaga na pułapkę: litera W oznacza zachód, a nie wschód. Te litery pochodzą od angielskich nazw kierunków, dlatego nie pasują do polskich słów.

Kiedy Słońce jest dokładnie na południu

W Polsce Słońce jest najwyżej na niebie i dokładnie po stronie południowej mniej więcej w środku dnia: zimą około godziny 12, a latem, gdy zegarki są przestawione o godzinę, bliżej 13. Wtedy cień jest najkrótszy i pada na północ.

Dla rodzica: ćwiczcie na spacerze

Kierunki najłatwiej utrwalić w terenie. Na spacerze w słoneczne południe poproście dziecko, żeby pokazało północ po cieniu, a potem sprawdźcie kompasem w telefonie. W domu ustalcie, w którą stronę świata wychodzą okna pokoju dziecka — rano będzie widać, czy wpada przez nie słońce.

Dobrym ćwiczeniem jest też gra w polecenia: „dwa kroki na północ, jeden na wschód”. Dziecko szybko zauważy, że krok na południe cofa krok na północ.

Zadania z rozwiązaniem

Najpierw spróbujcie sami, potem rozwińcie rozwiązanie.

  1. 1. Stoisz twarzą na południe. Co masz po prawej ręce?

    Pokaż rozwiązanie
    1. Zapamiętaj kolejność kierunków zgodną z ruchem wskazówek zegara: północ, wschód, południe, zachód.
    2. Po prawej ręce jest zawsze następny kierunek z tej kolejności.
    3. Po południu jest zachód — po prawej ręce masz zachód.
  2. 2. Rano cień słupka pada na zachód. Po której stronie nieba jest Słońce?

    Pokaż rozwiązanie
    1. Cień pada zawsze po przeciwnej stronie niż Słońce.
    2. Kierunek przeciwny do zachodu to wschód.
    3. Słońce jest po stronie wschodniej — to się zgadza, bo rano Słońce wschodzi.
  3. 3. Robisz 5 kroków na wschód, a potem 2 kroki na zachód. Ile kroków od startu jesteś i w którą stronę?

    Pokaż rozwiązanie
    1. Wschód i zachód to kierunki przeciwne — kroki na zachód cofają kroki na wschód.
    2. 5 − 2 = 3.
    3. Jesteś 3 kroki na wschód od miejsca startu.

Jest słoneczne południe, a nie masz kompasu. Jak wyznaczyć wszystkie kierunki?

  1. Stań plecami do Słońca — w południe jest ono na południu.
  2. Twój cień pada przed ciebie i wskazuje północ.
  3. Po prawej ręce masz wschód, po lewej zachód, a za plecami południe.

Rozgrzewka przed sprawdzianem: 5 pytań

Zaznacz odpowiedź — od razu zobaczysz, czy jest dobra, i krótkie wyjaśnienie.

1. W którą stronę pada cień w południe?
Pokaż odpowiedź

na północ. W południe Słońce jest na południu, a cień pada po przeciwnej stronie — na północ.

2. Po której stronie nieba wschodzi Słońce?
Pokaż odpowiedź

po wschodniej. Słońce wschodzi po stronie wschodniej, w południe jest na południu, a zachodzi po stronie zachodniej.

3. Stoisz twarzą na północ. Co masz za plecami?
Pokaż odpowiedź

południe. Północ i południe to kierunki przeciwne. Po prawej masz wschód, po lewej zachód.

4. Co wskazuje igła kompasu?
Pokaż odpowiedź

północ. Namagnesowana igła kompasu ustawia się w kierunku północ–południe; zaznaczony koniec wskazuje północ.

5. Który kierunek oznacza litera E na róży wiatrów?
Pokaż odpowiedź

wschód. E to wschód (z angielskiego East). Uwaga: W to zachód (West), a nie wschód.

Typowe błędy na sprawdzianie

  • „Słońce zawsze jest na południu” — rano jest po stronie wschodniej, wieczorem po zachodniej; na południu jest tylko około południa.
  • Mylenie rąk: gdy patrzysz na północ, wschód jest po prawej, a zachód po lewej ręce.
  • Mech na pniu jako pewny znak północy — mech rośnie tam, gdzie jest wilgotno i cieniście, często z różnych stron drzewa.

Pojedyncze sprawdziany i kartkówki

Każdy arkusz ma pięć wersji (grupy A–E) i klucz odpowiedzi. Grupę A pobierzesz za darmo, grupy B–E z kluczem są w sklepie Nie każ mu liczyć! Pliki PDF od razu po zapłacie · BLIK · bez konta · faktura dla szkoły.

Pytania rodziców i nauczycieli

Czy jest darmowy sprawdzian z tematu „Kierunki świata”?

Tak. Grupę A arkusza „Powtórzenie z przyrody” pobierzesz za darmo jako PDF. Grupy B–E z kluczem odpowiedzi kosztują 3,90 zł.

Jak przygotować dziecko do sprawdzianu w 15 minut dziennie?

Rozwiążcie razem rozgrzewkę z tej strony, a pomyłki omówcie na przykładzie z sekcji „Co jest na sprawdzianie”. Następnego dnia — jedna grupa arkusza do druku na czas. Po trzech dniach dziecko zwykle wie, gdzie robi błędy.